LHC

Wielki Zderzacz Hadronów LHC (Large Hadron Collider)

Wielki ze względu na wymiary akceleratora (długość obwodu około 27 km).
Zderzacz, bo cząstki z dwóch przeciwbieżnych wiązek zderzają się w czterech miejscach, w których tory tych wiązek się przecinają.
Hadronów, bo przyspieszane są protony lub jony, które są hadronami (cząstkami, które zbudowane są z kwarków i oddziałują silnie).Wokół czterech miejsc zderzeń wiązek w ogromnych podziemnych halach zbudowano cztery detektory dla dużych eksperymentów ATLAS, CMS, LHCb i ALICE. Dodatkowo przy dwóch pierwszych detektorach znajdują się detektory dwóch małych eksperymentów LHCf i TOTEM, które będą analizować cząstki rozproszone lub produkowane pod małymi kątami.

Polskie instytuty naukowe biorą udział w eksperymentach ATLAS, CMS, LHCb i ALICE.

©CERN

Niektóre dane

Długość obwodu tunelu akceleratora 26 659 m
Średnia głebokość tunelu akceleratora 100 m
Energia protonów w wiązce 7 TeV
Energia jonów w wiązce 2,76 TeV/nukleon
Prędkość protonów w wiązce 0,999999991 c
Liczba protonów w wiązce 2808 paczek x 1011
Liczba obiegów protonu w akceleratorze na sekundę 11 245
Liczba zderzeń cząstek 600 mln/s
Liczba rejestrowanych zderzeń 100/s
Czas życia wiązki 10 h
Liczba elektromagnesów akceleratora 9 593
Indukcja pola magnetycznego w elektromagnesach dipolowych 8,3 T
Temperatura obwodów nadprzewodzących w tych elektromagnesach 1,9 K
Ciśnienie w rurze wiązki 10-13atm
Koszt akceleratora 4,98 mld CHF
Koszt detektorów i gridu (w CERN-ie) 1,53 mld CHF